--%>

     Nhằm khơi dậy, cổ vũ đoàn viên, thanh niên phát huy vai trò xung kích, tình nguyện tham gia phát triển kinh tế - xã hội, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đã phối hợp với Bộ NN&PTNT phát động khởi nghiệp từ Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Cũng từ đây, nhiều đoàn viên, thanh niên đã quyết tâm làm giàu từ mảnh đất quê hương, tiêu biểu như chị Trịnh Thị Thảo (xã Khuôn Hà, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang), một người phụ nữ dân tộc Tày, đã tạo ra những sản phẩm lưu niệm từ tre, nứa, gần gũi, thân thiện với môi trường, thay thế nhựa tái chế sử dụng một lần.

     Tốt nghiệp đại học, Trịnh Thị Thảo về công tác tại xã nhà. Gắn bó với nơi “chôn nhau cắt rốn”, khát vọng được cống hiến, làm điều gì đó cho quê hương cứ thôi thúc. Tháng 9/2018, Trịnh Thị Thảo thành lập Hợp tác xã (HTX) Nhật Minh, với 7 thành viên, ngành nghề sản xuất, kinh doanh: Chế biến sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ tre, nứa như cốc, bát, đũa, thìa, dĩa… không sử dụng hóa chất trong quá trình xử lý, đảm bảo sức khỏe cho người sản xuất, người tiêu dùng và ngăn ngừa chất thải nguy hại xả thải ra môi trường; Cung cấp dịch vụ làm nhà tre cho các trang trại, cơ sở có nhu cầu phát triển theo hướng xanh, không phá vỡ cảnh quan thiên nhiên.

 

 

Chị Trịnh Thị Thảo (áo dài đen) thay mặt HTX Nhật Minh nhận Bằng khen do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

trao tặng tại Cuộc thi “Phụ nữ và tương lai của nền kinh tế xanh” năm 2019

 

      Mặc dù, được sự ủng hộ của bà con dân bản, thế nhưng chuyện khởi nghiệp ban đầu của HTX Nhật Minh không dễ dàng. Sản phẩm làm thủ công nên độ thẩm mỹ chưa cao. Do vậy, thành viên HTX đã đến tận các làng nghề tại Thái Nguyên, Thanh Hóa… để học hỏi. Sau đó, với số vốn ban đầu, họ mua máy khắc, chà, cắt, đục, khoan, bắn lỗ, chốt để sản xuất các sản phẩm từ thảo mộc. Có máy móc, năng suất sản phẩm tăng cao, mẫu mã đa dạng, bắt mắt, những chiếc cốc, bát, bộ ấm chén trở nên thanh thoát, mềm mại. Đồ lưu niệm từ mây, tre tuy không mới lạ nhưng kiểu mẫu phong phú cùng với đôi bàn tay khéo léo của người thợ đã thổi hồn quê vào sản phẩm, làm nên sự khác biệt, trở thành lựa chọn của nhiều khách du lịch khi đến với mảnh đất thành Tuyên.

     Bên cạnh đó, để đảm bảo phát triển bền vững, trong quá trình khai thác nguồn nguyên liệu, HTX chỉ lấy những cây thân già, không chặt cả bụi. Nguyên liệu được tận dụng triệt để, những cây tre có vanh lớn thì làm bát, nhỏ hơn thì làm cốc, bộ ấm chén uống trà; phần thừa thì tận dụng làm thìa, dĩa. Ngay cả cật tre, cũng được chế tác thành những chiếc dao cắt bánh nhỏ xinh với giá bán chỉ 2.000 đồng/chiếc. Để hỗ trợ HTX trong giai đoạn mới thành lập, thực hiện Chương trình OCOP, năm 2019, UBND tỉnh đã hỗ trợ kinh phí cho HTX đăng ký nhãn hiệu tập thể “Thảo mộc Lâm Bình”, bảo hộ sản phẩm và khẳng định vị trí của sản phẩm trên thị trường. Nhờ vậy, việc sản xuất của HTX đã dần ổn định. Hiện nay, trung bình mỗi tháng, HTX cung cấp cho thị trường Tuyên Quang, Lai Châu, Sơn La, Quảng Ninh, Hà Nội… khoảng 2.000 - 3.000 sản phẩm các loại, tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động với mức lương trung bình 3 - 4 triệu đồng/tháng. Người dân trong thôn, bản có thể tranh thủ lúc nhàn rỗi đến làm việc tính công là 150 nghìn đồng/ngày.

     Để mọi người tin tưởng vào những sản phẩm thân thiện với môi trường, các thành viên HTX thường xuyên phối hợp với Hội Phụ nữ xã tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa, lan tỏa phong trào “Phụ nữ đi chợ bằng làn, nói không với rác thải nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy”. Nhiều người dân trong xã đã dùng làn mây, tre đan do HTX làm ra để đi chợ.

 

Những chiếc làn được làm từ tre không hoá chất, thân thiện với môi trường của HTX Nhật Minh được nhiều chị em lựa chọn

 

     Không dừng ở việc sản xuất sản phẩm thân thiện với môi trường, HTX còn mở hướng kinh doanh mô hình homestay gắn với phát triển du lịch. Khách hàng đến với HTX vừa được nghỉ ngơi, vừa trải nghiệm, tự tay làm các sản phẩm từ tre, nứa. Từ đầu năm đến nay, HTX đã đón được gần 100 lượt khách đến tham quan, mua sắm. Đặc biệt, từ giữa năm 2019, HTX Nhật Minh còn “lấn sân” sang xây dựng các tiểu cảnh, nhà gỗ từ tre, nứa. Đây là cơ hội để các sản phẩm tre, nứa địa phương có cơ hội vươn xa ra khỏi “lũy tre làng” và làm mát xanh thêm những điểm du lịch nổi tiếng.

     Xếp những chiếc thìa tre ăn dặm gửi cho khách, chị Trịnh Thị Thảo cho biết, đây là sản phẩm chị tâm đắc, hài lòng nhất. So với các loại thìa ăn dặm trên thị trường, thì thìa ăn dặm bằng tre mẫu mã đơn giản, màu sắc ít bắt mắt hơn nhưng lại vượt trội về độ an toàn và hoàn toàn không có chất bảo quản, không bị mốc, quan trọng hơn, là giúp các bé cảm nhận được tự nhiên một cách dễ dàng nhất, gần gũi nhất. Đây cũng là một trong những sản phẩm thuộc dự án sản xuất đồ dùng bằng mây, tre, nứa được gửi tham gia Cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo “Phụ nữ và tương lai của nền kinh tế xanh” do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức, xuất sắc vượt qua 34 ý tưởng khu vực phía Bắc và lọt vào Top 3 dự án được kết nối với nhà đầu tư quốc tế Ousmane Dione - Giám đốc Ngân hàng thế giới tại Việt Nam. Với sự hỗ trợ về kinh phí cùng định hướng, tư vấn của nhà đầu tư nước ngoài, HTX Nhật Minh có cơ hội đưa sản phẩm vươn xa hơn trên thị trường, khẳng định thương hiệu.

     Thời gian gần đây, ngày càng có nhiều công ty, người dân ở khắp nơi tìm đến với sản phẩm của HTX. Không chỉ vì mẫu mã sản phẩm luôn được đổi mới, chất lượng cao mà còn do ý thức của cộng đồng đã được nâng lên đáng kể trong việc hạn chế sử dụng các đồ dùng bằng nhựa, vật dụng khó phân hủy. Thay vào đó, các mặt hàng đồ dùng gia dụng được làm từ mây tre đan thân thiện với môi trường được ưa chuộng và phổ biến hơn. Tin tưởng rằng, trong thời gian tới, HTX Nhật Minh sẽ tiếp tục nuôi dưỡng đam mê, tạo ra các sản phẩm thân thiện với môi trường, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Tày.

 

Hoàng Tuấn Khang

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

(Bài đăng trên Tạp chí Môi trường, số 10/2020)

 

 

 

 

 

Thống kê

Lượt truy cập: 3269664